Charakter upraw i rodzaj uprawianej roślinności ma bezpośredni wpływ na to, jaka produkcja zwierzęca dominuje na terenie powiatu. Sytuacja taka jest wynikiem tego, iż pewna część z otrzymywanych płodów rolny przeznaczana jest na pasze zwierzęce. Głównym kierunkiem produkcji zwierzęcej, w jakiej specjalizuje się powiat działdowski to tucz trzody chlewnej, hodowla bydła, drobiu. Dominacja takich właśnie gatunków hodowli uwarunkowana jest przede wszystkim uprawami zbożowymi, które pozwalają na taką a nie inną produkcję rolną. W powiecie działdowskim znajduje się około 4,4 tysiąca gospodarstw rolnych. Ich średnia wielkości wynosi 13 ha. Warty podkreślenia jest fakt, ze wiele z nich rozporządza nowoczesnym sprzętem rolniczym.

Wysokorozwinięte rolnictwo na obszarze działdowszczyzny warunkuje rozwój przemysłu rolno-spożywczego. Przede wszystkim na tym obszarze największe znaczenie ogrywa przemysł mleczarki oraz mięsny. Najbardziej znamienitymi reprezentantami tej dziedziny jest Spółdzielnia Mleczarska Mlekovita w Działdowie, Spółdzielnia Mleczarska w Lidzbarku oraz Zakłady Mięsne w Rybnie. Na terenie powiatu prężnie działają również zakłady piekarnicze, a wśród nich dominująca rolę pełnią Korporacja ACS w Działdowie oraz Korporacja Nowakowski i Lis w Iłowie. Działalność firm skupia się na doskonaleniu jakości i poszerzaniu asortymentu produktów celem jak najlepszego zaspokojenia potrzeb i wymagań klientów.

Interesując się historią drugiej wojny światowej, która upamiętniona została na ziemi działdowskiej warto zwrócić uwagę na pomnik w lasach bałuckich. Jest to cmentarz pochodzący z czasów drugiej wojny światowej gdzie doszło w latach 1941 – 45 do rozstrzelania i pochówku przez hitlerowców około 12000 Polaków i Żydów będących więźniami obozu przejściowego. W taki sposób zginęły zarówno więźniowie politycznie, ale także i 58 księży pochodzących z diecezji płockiej. Zbrodnię tą Niemcy usiłowali zamaskować. W tym celu na świeżych grobach zasadzili świerki. Po wojnie w miejscy tym pojawił się pomnik – rzeźba autorstwa Bolesława Wolskiego, na którym znajduje się napis głoszący – Ofiarom hitlerowskich zbrodni w hołdzie, społeczeń­stwo Warmii i Mazur w X rocznicę wyzwolenia. Nieopodal na cmentarzu we wsi Białuty mieści się mogiła 12 żołnierzy WP, którzy polegli broniąc pozycji mławskiej we wrześniu 1939 roku. Znajduje się tam również pomnik upamiętniający to wydarzenie.

W miejscowości Iłowa w powiecie działdowskim podczas II wojny światowej mieścił się obóz przejściowych dla robotników przymusowych, którzy wywożeni byli do Niemiec. Na jego terenie wyznaczono także obszar, który był obozem dla dzieci więźniów obozu a także robotnic, które przymusowo pracowały na obszarze Prus Wschodnich. Robotnice były nie tylko pochodzenia polskiego, ale także ukraińskiego, białoruskiego, rosyjskiego, litewskiego i francuskiego. Szacuje się, że w obozie dziecięcym przebywało nawet 2000 dzieci w wielu od kilku miesięcy do 5 lat. W obozie notowano wysoką śmiertelność. Szansę na życie miały dzieci, które uznano za rasowo wartościowe. Wywożone były do niemieckich zakładów wychowawczych a później oddawane niemieckim rodzinom. Na terenie iłowskiego cmentarza mieści się także pomnik i mogiła żołnierzy WP, który polegli podczas bitwy pod Mławą. We wsi znajduje się masowy grób mieszkańców Iłowa, który zostali zamordowani w czasie okupacji hitlerowskiej.

Ważnym punktem w czasie drugiej wojny światowej była w Działdowie siedziba służb gestapo, która mieściła się w budynku przy ulicy Jagiełły 30. Aktualnie w miejscu tym znajduje swoją siedzibę Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. W okresie wojny w miejscu tym dochodziło do przetrzymywania i przesłuchań osób, które podejrzane były m.in. o działania dywersyjne. Na budynku umieszczona została tablica, która upamiętnia tysiące Polaków, którzy zostali pomordowani walcząc z niemieckim okupantem w latach 1939 – 1944.

Na cmentarzu katolickim, który znajduje się na przy kościele św. Wojciecha umiejscowiony został pomnij oraz mogiła upamiętniająca ofiary terroru. Na kamiennej ścianie pomnika stworzona została płaskorzeźba, która przedstawia egzekucję. Zobaczyć możemy trzech hitlerowców grożących bronią swoim ofiarom, którymi są mężczyzna i kobieta z dzieckiem. Na cmentarzu napotkać możemy także kilkanaście nagrobków żołnierzy polskich, którzy polegli w obronie Działdowa w roku 1939, a także mogiły żołnierzy radzieckich, którzy walczyli o wyzwolenie miasta w 1945 roku.

Inną ważną pozostałością w Działdowie, która przypomina o bitwie pod Tannenbergiem jest cmentarz wojenny, który mieści się na ulicy Grunwaldzkiej i jest miejscem pochówku dla kilkuset niemieckich i rosyjskich żołnierzy, jacy polegli na terenie powiatu działdowskiego podczas walk prowadzonych w roku 1914 i 1915. Jedynie na wybranych nagrobkach wiszą jeszcze tabliczki z narodowością i liczbą pochowanych. W przeważającej części cmentarz jest mocno zaniedbany.

Kolejnym miejscem pochowku walczących podczas pierwszej wojny światowej jest cmentarz koło Księżego Dworu. Na nim pochowani zostali żołnierze, którzy zginęli w walkach o dolinę Działdówki. Puntem centralnym cmentarza jest monument w postaci granitowego głazu, na którym wyryte zostały data bitwy i numer walczącego pułku. Wokół zdarzeń, jakie panowały tu podczas pierwszej wojny światowej krąży nieco opowieści. Jedną z nich jest historia pochowania w tym miejscu spalonych żywcem Niemców. Świętowali oni urodziny swojego dowódcy, a po uroczystości położyli się spać do jednej ze stodół, jaka znajdowała się w pobliżu. Sen ich był tak twardy, że uszło ich uwadze nadejście Rosjan, który to stodołę zamknęli i podpalili.

Z kolei pomnik w postaci wieży upamiętniający ofiary wojny znajduje się na miejscu mogiły żołnierskiej w lesie koło Malinowa. Pomimo pewnych zniszczeń monument prezentuje się dobrze. Został zaprojektowany przez lokalnego architekta – Philippa Kahma.

Kolejnym cmentarzem z okresu pierwszej wojny światowej jest cmentarz koło Domajewa. Co ciekawe w pełni zachowany został jego układ oraz oryginalne nagrobki. W większości miejscowość, jakie znajdują się na terenie powiatu działdowskiego napotkać można cmentarze i pomniki z czasów pierwszej wojny światowej. Niestety przeważająca większość z nich jest zapomniana i bardzo zaniedbana.

Pod koniec czasów wojennych w koszarach obozowych został utworzony Obóz Nakazowo-Rozdzielczy Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych NKWD w Działdowie. Więziono w nim zarówno Polaków jak i Niemców z Mazowsza, Pomorza, Warmii i Mazur. Do czasów zakończenia wojny wielu z nich wywieziono w głąb Rosji. Chcąc uczcić pamięć pomordowanych w czasie drugiej wojny światowej na terenie byłego obozu w roku 1953 odsłonięto pamiątkową tablicę. Z kolei na skrzyżowaniu ulicy Grunwaldzkiej i Chopina postawiono pomnik z napisem: „Kilkadziesiąt tysięcy więźniów Polaków przeszło przez obóz koncentracyjny w Działdowie w latach 1939 – 1944, tysiące spośród nich poniosło męczeńską śmierć z rąk zbirów faszystowskich”.

W czasach wojennych mieście siedzibę miało także gestapo. W budynku przetrzymywano i dokonywano przesłuchań na osobach posądzanych o dywersję. Obecnie w budynku znajduje się Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, na którym widnieje pamiątkowa tablica z napisem głoszącym: „Tu mordowano tysiące Polaków walczących z okupantem hitlerowskim w latach 1939-1945”.

Pierwszej wojny światowej na ziemi działdowskiej doświadczono w dniu 21 sierpnia 1914 roku, kiedy to rosyjska armia „Narew” generała Samsonowa przekracza południową granicę Prus Wschodnich. Podczas tej akcji celem Rosjan było odcięcie ucieczki Niemcom, którzy po przegranej bitwie nad Wielkimi Jeziorami Mazurskimi starali się przedostać na Zachód. Na obszar powiatu działdowskiego wojska rosyjskie weszły od strony Iłowa. XV korpus wojsk carskich 22 sierpnia po krwawych walkach zdobył Działdowo. Niemniej jednak już kolejnego dnia zostali oni zatrzymani prze korpus niemiecki w okolicach Nidzicy. Generałowie Hindenburg oraz Ludendorf wraz ze swoimi wojskami dokonali kontruderzenia i w rejonie Uzdowa rozgromili korpus rosyjski. W dniach 25 – 31 sierpnia dokonała się wielka bitwa, podczas której rozgromiono carskie wojska. Wydarzenia te zostały w historii nazwane bitwą pod Tannenbergiem. Podczas walk na terenach Prus Wschodnich zginęło ponad 90 tysięcy żołnierzy. Wielu z nich zginęło właśnie na ziemi działdowskiej.

Historię pierwszej wojny światowej można dostrzec już w samym Działdowie. W mieście przy ulicy Męczenników mieści się tzw. Pomnik Lotników. Monument ten został wzniesiony 1916 roku na mogile dwóch pilotów – niemieckiego i rosyjskiego, którzy wzajemnie zestrzelili się w sierpniu 1914 roku. Tablica na pomniku widnieje zarówno w języku polskim, niemieckim i rosyjskim, a napis na niej głosi – „Za życia wrogowie, po śmierci równi”. Ponad napisem znajduje się niemiecki żelazny krzyż, a także sześcioramienny prawosławny.

Inną pozostałością po słynnej bitwie pod Tannenbergiem jest cmentarz wojenny mieszczący się przy ul. Grunwaldzkiej. Pochowanych na nim zostało kilkuset żołnierzy zarówno niemieckich jak i rosyjskich, którzy zginęły podczas walk w latach 1914 – 1915 na obszarze powiatu działdowskiego. Cmentarz ten obecnie jest mocno zaniedbany. Jedynie na wybranych nagrobkach spotkać można tabliczki z informacją o narodowości, liczbie pochowanych oraz miejscu, w którym zginęli.

Oba parki krajobrazowe posiadają bardzo interesujące zasoby dotyczące zarówno przyrody jak i krajobrazu. Z tego też względu podjęto decyzje by obszary te były bazą dydaktyczną dla edukacji w zakresie przyrodniczym i ekologicznym. Na terenie powiatu działdowskiego znajduje się wiele ścieżek przyrodniczo-dydaktycznych, a także sal edukacyjnych, które wyposażone zostały w sprzęt multimedialnym. Zajęcia dla dzieci i młodzieży w zakresie przybliżenia istoty życia w zgodzie z naturą prowadzą zarówno pracownicy muzeum przyrody, jak i Welskiego i Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego, a także Nadleśnictwo Dwukoły i Lidzbark, Działdowskie Centrum Edukacji Ekologicznej, Ośrodek Edukacji Ekologicznej „Wilga” i „Ekoczar”. W siedzibach obu parków prowadzone są dla młodzieży i dzieci z całej Polski takie programy jak: Ferie z przyrodą, Lato w parku czy inne warsztaty i kluby ekologiczne. Ich zadaniem jest nie tylko urozmaicenie czasu młodym ludziom, ale także kształcenie ekologiczne. Ochronę przyrody popularyzuje się w powiecie działdowskim także przez organizację festynów ekologicznych, imprez z okazji Dnia Ziemi czy też sprzątania świata. Dzieci i młodzież szczególnie chętnie uczestniczą w akcji sadzenia drzew, grach i zabawach ekologicznych, których celem jest poszerzanie wiedzy z zakresu ekologii.

Bogactwem powiatu działdowskiego jest także urozmaicona fauna i flora. Ponad 40% powierzchni całego powiatu, tj. około 40 tysięcy ha objętych jest prawną ochroną. Na obszarze powiatu działdowskiego znajduje się 91 pomników przyrody w postaci drzew i głazów narzutowych. Chcąc prawnie i formalnie chronić walory przyrodnicze tego obszaru utworzono na terenie powiatu działdowskiego dwa parki krajobrazowe. Od roku 1990 można cieszyć się istnieniem parku Górznieńsko – Lidzbarskiego. Pięć lat później utworzono Welski Park Krajobrazowy. GLPK posiada obszar o powierzchni blisko 27 tysięcy ha, z kolei WPK ponad 24 tysięcy. Na obszarze powiatu działdowskiego znajduje się 20 tysięcy ha należących do WPK oraz 8,6 tysięcy ha będących własności GLKP. Obszary, na których leżą parki charakteryzują się przede wszystkim bardzo wysokim stopniem naturalności ekosystemów. Dotyczy to zarówno obszarów wodnych, torfowisk, ale chodzi tu także o dużą liczbę chronionych gatunków fauny i flory a także interesujących gatunków ryb i ptaków. Na obszarze parków doliczono się pond 950 gatunków flory naczyniowej, 270 gatunków fauny kręgowej i 280 bezkręgowej. Parki oprócz bardzo wysokiej atrakcyjności pod względem przyrodniczym i kulturowym posiadają także wysokie walory kulturowe. Na ich terenie znajdują się, bowiem liczne zabytki z dziedziny dziedzictwa kulturowego. Przede wszystkim chodzi tu o zabytki architektoniczne: drewniany dwory, wiejskie chaty, młyny wodnemu, stare kościoły, kapliczki, krzyże przydrożne a także miejsca narodowej pamięci czy Stanowski archeologiczne.

Wiele atrakcji czeka także na miłośników aktywnego wypoczynku. Do ich dyspozycji oddano zarówno korty tenisowe, jak i boiska piłkarskie, siłownie, sale gimnastyczne, pełnowymiarową halę sportową, czy nawet boisko do baseballu. Dużym zainteresowaniem wśród mieszkańców cieszą się także takie miejsca jak solaria czy puby.

Pieczę nad działalnością kulturalna w Działdowie pełni Miejski Dom Kultury. W ramach jego działalności działa szereg zespołów i sekcji. Wśród nich znaleźć można choćby sekcję taneczną, teatralną, brydżową, szachową, orkiestry dętej. Dużym zainteresowaniem cieszą się także pracownie: plastyczna oraz muzyczna. Miłośnicy czytelnictwa na pewno znajdą coś dla siebie w księgozbiorze Miejskiej Biblioteki Publicznej oraz Biblioteki Pedagogicznej. Z kolei amatorów filmów zaprasza się serdecznie na salę kinową kina „Apollo”.

Pasjonaci czystej mazurskiej przyrody na pewno docenią Działdowo, jako doskonałą bazę wypadową do rozpoczęcia wypraw po tutejszych jeziorach oraz parkach krajobrazowych. Położone blisko miasta akweny oraz lasy na pewno umilą czas wolny wędkarzom, kajakarzom, żeglarzom, grzybiarzom czy innym miłośnikom wypraw na łono przyrody. Ziemia Działdowska może pochwalić się niezwykłymi walorami przyrodniczymi, ekologicznymi i turystycznymi. Działdowo włączone, bowiem zostało do obszaru zwanego Zielonymi Płucami Polski. Z tego też tytułu doskonale będą się czuć tu wszyscy, którzy chcieliby pooddychać pełną piersią czystym powietrzem i cieszyć się nieskażoną naturą.

Na terenie Działdowa znajduje się wiele szkół i przedszkoli. Są to: Przedszkole Nr 1 (w tym żłobek), Przedszkole Nr 3, Przedszkole Nr 4, Przedszkole Nr 5, Szkoła Podstawowa nr 3 im. Bronisława Malinowskiego, Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Pawła II (należy do ZS nr 2), Gimnazjum nr 1 im. Króla Władysława Jagiełły, Gimnazjum nr 2 im. Królowej Jadwigi, I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego (należy do ZS nr 1), II Liceum Ogólnokształcące (należy do ZS nr 2), Liceum Profilowane (należy do ZSZ nr 1), Technikum Nr 1 im. Stanisława Staszica (należy do ZS nr 1), Technikum (należy do ZSZ nr 1), Zasadnicza Szkoła Zawodowa (należy do ZSZ nr 1), Szkoła Policealna (należy do ZSZ nr 1), Zespół Szkół Nr 1 (ZS nr 1), Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II (ZS nr 2), Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 im. gen. Sylwestra Kaliskiego (ZSZ). Oprócz tylu szkół miasto to może się poszczycić dwoma parkami: Parkiem miejski przy ulicy Męczenników imienia Jana Pawła II oraz  parkiem miejskim na rogu ulic : Wolności oraz Sportowej imienia Honorowych Dawców Krwi (dawniej park przy Medyku).

Miasto posiada również wiele atrakcji turystycznych: kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (poewangelicki),  kościół pw. św. Wojciecha, Zamek Krzyżacki z XIV wieku, ratusz z wieku XVII. Dodatkowo możemy wymienić zespół budynków koszarowych, pomnik przy ulicy Męczenników poświęcony lotnikom: niemieckiemu i rosyjskiemu, którzy zestrzelili się podczas I wojny światowej, pomnik przy ulicy Grunwaldzkiej (na terenie byłych koszar) upamiętniających pomordowanych więźniów w obozie, czy pomnik w Komornikach, tzw. “Łapa”.

Dobrym źródłem informacji o tej miejscowości będzie niewątpliwie Gazeta Działdowska, która jest tygodnikiem lokalnym Gazety Olsztyńskiej. Inną pozycją godną zauważenia jest Tygodnik Działdowski, który z kolei jest tygodnikiem lokalnym Tygodnika Ciechanowskiego. Dla przeciwników prasy miasto przygotowało TV Działdowo. W miejscowości tej dość prężnie działają również Uczniowskie Kluby Sportowe, zwłaszcza w lekkoatletyce, koszykówce, siatkówce, piłce ręcznej, base- i softballu. Co ciekawe, znajduje się tam również największy skatepark na Warmii i Mazurach.

Jak więc widać, gmina ta rozwija się bardzo prężnie i hołduje zwłaszcza kulturze. Jest to godny reprezentant Mazur, krainy pięknych jezior. Należy zaznaczyć, iż jest to na razie miasto dość niepopularne, mało kto wie o istnieniu tej pięknej miejscowości. Tymczasem warto jest ją odwiedzić podczas letniego urlopu i spędzić w niej trochę czasu.